Meindert Talma & the Negroes horen thuis op Noorderslag
Onze Friese popmuziek is niet regionaal

6 januari 1999
Jan Vollaard

Zaterdag vindt in de Groningse Oosterpoort het Noorderslagfestival plaats. Het Nederlandse poptalent Meindert Talma & The Negroes spelen op Eurosonic, het evenement dat voorafgaat aan de Noorderslag. Met het Fries- en Nederlandstalige Ferhûddûker maakte de groep één van de opvallendste pop-cd's van 1998.

GRONINGEN, 6 JAN. Oorspronkelijk talent is geen kwaliteit die in de Nederlandse popwereld gemakkelijk wordt onderkend. Nu de Haarlemse zangeres Bloem de Ligny haar aperte Björk-imitatie voor de tweede keer op het Noorderslagpubliek mag loslaten, is het een raadsel waarom de veel originelere Meindert Talma genoegen moet nemen met een plaatsje op Eurosonic, het aan de Noorderslag voorafgaande evenement in de Groningse binnenstad dat gereserveerd is voor lokaal talent en enkele verdwaalde buitenlandse acts. Meindert Talma en zijn groep The Negroes hebben met hun afwisselend Nederlands- en Friestalige liedjesalbum Ferhûddûker een van de opmerkelijkste pop-cd's van het vorige jaar op hun naam geschreven.

Opgegroeid in het Friese Surhuisterveen en verhuisd naar Groningen voor zijn inmiddels voltooide studie geschiedenis, put Talma inspiratie uit zijn achtergrond in de Friese Wouden. Zijn liedjes gaan over 'een dag zo bitter als kippestront', de Here Jezus in de gedaante van Dick Passchier en Onze Johan ('die heeft ook altijd wat/nu is hij weer dood.') Op het podium torent lange Meindert uit boven een Fenderpiano, een huiskamerorgel en een voorhistorisch model synthesizer. Zijn indringende liedjes winnen aan zeggingskracht door de onnadrukkelijke maar vastberaden begeleiding van gitaris Jan Pier Brands, bassiste Janke Brands en drummer Nyk de Vries.

'The Negroes' werd Talma's groep gedoopt om de gezamenlijke voorliefde voor zwarte blues- en soulmuziek. Maar ook de Beach Boys, Lou Reed en Friese helden als Kobus Gaat Naar Appelscha en It Dockumer Lokaeltsje behoren tot Meinderts muzikale referentiekader. Hij leerde spelen op het Johannesorgel van zijn ouders, na lessen van de plaatselijke kerkorganist. Praten doet hij op het podium veel gemakkelijker dan in de huiskamer, waar een Delfs-blauw tegeltje met het opschrift Sex & drugs & rock & roll zijn ambivalente houding ten aanzien van de stoere rockpose illustreert.

Ontheemd heeft hij zich in Groningen nooit gevoeld. "Friezen zoeken elkaar op en in mijn vriendenkring is Fries nog altijd de voertaal. In het begin schreef ik ook wel liedjes in het Engels. Tegenwoordig laat ik het van mijn stemming afhangen of een tekst in het Fries of in het Nederlands ontstaat. Meestal heb ik een bepaalde regel in mijn hoofd en als die in het Fries is, wordt het vanzelf een Friestalig nummer. De personages in de nummers zijn vaak geënt op bestaande personen. Ik hou er wel van om een beetje te graven in het verleden. Als je een boek leest in het Nederlands, brengt je dat in een andere sfeer dan een boek in het Fries. Ik zing in mijn eigen taal maar ik ga evengoed naar Engelstalige bands kijken, dus ik vind niet dat onze muziek in een regionale traditie past. Als je het vergelijkt met die zogenaamde regiorock van Skik, dan zingen zij veel nadrukkelijker in hun eigen, Drentse accent."

Ten tijde van het debuutalbum Hondert Punten (1996) werden Meindert Talma & The Negroes in alternatieve kringen omarmd als Nederlandse vertegenwoordigers van de zogenaamde lo fi-beweging. "Logisch," zegt Meindert droog, "want die plaat was thuis met een viersporenrecorder opgenomen en klonk dus niet zo goed. Dat had meer met een gebrek aan financiële middelen te maken dan met de bewuste keuze voor een lo fi-productie. Vaak is dat alleen maar een excuus om te verhullen dat de muziek rommelig en fragmentarisch is. Soms is dat mooi, maar voor onze nieuwe plaat zijn we naar een echte studio gegaan om de nummers zo goed mogelijk op te nemen.

De cd-titel Ferhûddûker is het Friese equivalent van pispaaltje of verdomhoekje, legt Meindert uit.  "Het betekent dat je door andere mensen aan de kant wordt gezet en dat je beter voor jezelf moet opkomen. Vroeger ging dat wel voor mij op, want behalve lang en mager was ik ook nog eens erg verlegen. Nu is dat anders, want op het podium ben ik de baas over de zaal en alles wat er gebeurt. Je kunt van alles zeggen en de mensen moeten luisteren. Maar ik speel net zo graag in een rumoerig café waar flink veel bier wordt gedronken. Muziek is emotie. Daar hoef je niet altijd lang over na te denken."

Hoewel sommige van zijn liedjes een komische uitwerking hebben, vindt Talma dat zijn muziek met cabaret weinig raakvlakken heeft. "Nederlandse popmuziek wordt vaker dan Engelstalige met cabaret vereenzelvigd, omdat je meteen kunt horen waar de teksten over gaan. Als de teksten van een groep als Pavement zou vertalen, kom je tot de conclusie dat daar evengoed allerlei melige grappen in gemaakt worden, terwijl niemand op het idee zou komen om Pavement een cabaretgroep te noemen. Ik neem het maken van muziek voor honderd procent serieus. Het verzinnen van melodieën en teksten heeft mij volledig in de greep. Tegelijk besef ik dat we niet de meest toegankelijke muziek maken. Wij zijn geen stadionrockers, zoals De Kast. Bij Radio Fryslân weigeren ze onze cd zelfs te draaien, omdat ze de muziek te apart vinden."

Meindert Talma, met of zonder Negroes, speelde eerder op Lowlands, Crossing Border, Euroslag en in VPRO's De Avonden. Noorderslag ontbreekt vooralsnog in dit rijtje van wapenfeiten., hoe zeer de groep het ook zou verdienen op grond van de prachtige cd Ferhûddûker. Hebben ze misschien een verdomhoekje voor zichzelf ingericht? Meindert blijft er nuchter onder: "Ik denk dat ze voor Eurosonic alle Groningse groepen nodig hebben die ze vinden kunnen. Het is nu eenmaal regel dat je niet in hetzelfde jaar op Eurosonic en op Noorderslag kunt spelen. Onze tijd komt nog wel."

Terug naar
pers-overzicht