Cycloliederen
De Renner - Meindert Talma

maart 2003
Gerben Kappert
welcome.to/cyclosim

Het nummer begint als speaker Andries Nieuwenhuis de renners oproept om naar de start van de ronde van Surhuisterveen te komen. Terwijl bijna iedereen er automatisch vanuit gaat dat alleen Brabant een echte wielercultuur heeft, is ook Friesland toch wel een beetje wielergek. De ronde van Surhuisterveen is daarvan een voorbeeld. Onlangs nog werd er ook weer een cyclocross verreden. Meerdere renners uit deze tweetalige provincie hebben zich naar de top van het land gereden, de later geëmigreerde Groen als bekend voorbeeld.

de fietsen staan klaar, glanzend als friese paarden
de dunne bandjes zijn glad en gespannen als jonge slangen
de renner zet zijn benen warm hij staat op scherp al weken lang
de speaker roept: 'heren renners aan de start'
de zon staat al hoog, het is warm, de renner buigt voorover
de renner kromt zijn rug, er is voor hem geen weg terug

Talma komt uit Surhuisterveen, maar woont al jaren in Groningen. Hij is iemand die problemen zou krijgen als men nu, net als vroeger, een beroep moet opgeven om in het paspoort te zetten. Hij is artiest. Niet alleen een verdienstelijk muzikant, maar ook nog eens een begenadigd schrijver. Columns in de Leeuwarder courant. Zijn boek "Dammen met Ome Hajo" is een boek dat vele dertigers zou moeten aanspreken, voor velen herkenbare
situaties uit zijn jeugd weet hij treffend te beschrijven. De CD met dezelfde titel is niet zo goed als het boek, maar zeker ook de moeite waard. Zijn beste CD is "Leave Stumper" uit 2001. Daarop staat ook het nummer "De Renner".

iemand demareert, de renner zit te laag
hij zet een tandje bij en draait de grote plaat
de renner zijn gezicht is bedekt met smurrie en stof
en voor zijn ogen ziet hij snot, het is enkel de macht van de geest waardoor de wielen draaien
de renner rijdt met gloeiend strak gezicht
met een enorme noodgang het gaatje dicht
de renner zit helemaal stuk met zijn kop onder het stuur
en hij laat een gaatje vallen, de renner rijdt op tegen een muur

Talma maakt niet zo maar doorsnee muziek. Hij experimenteert, speelt met een band (The Negroes) van wisselende samenstelling, maar gebruikt ook samples, zoals in het nummer Rummenigge, wat eigenlijk nauwelijks over voetbal gaat, ook niet echt over de voetballer. Het (nep-)commentaar uit de Sportschau is erg leuk, al moet je goed luisteren voor je door hebt dat het niet zo maar een geluidsfragment is. De Renner gaat over een naamloze renner die meedoet aan die ronde van Surhuisterveen. Niet echt een topper (Dekker wordt door de speaker op een gegeven moment nog genoemd), meer een renner zoals Talma had kunnen zijn. Het competitieve zit niet echt in hem. In dit nummer doet de renner wel mee, maar eigenlijk ook weer niet. Het wordt ook al snel duidelijk dat er in het wielrennen veel meer verliezers zijn dan winnaars. In de meeste teamsporten wint 1 team van het andere. Ook vele individuele balsporten zijn daarin gelijk: net zoveel winaars als verliezers. Wielrennen is anders. Slechts 1 winnaar en een heel peloton verliezers. Dit nummer komt op mij over als een ode aan die renners die altijd in het peloton zitten, maar nooit winnen. Desalniettemin stappen ze de volgende koers weer optimistisch op. De verliezers zijn namelijk net zo nodig als die ene winnaar, zonder verliezer kun je namelijk niet winnen.

de finale vangt aan en de speaker roept: 'honden aan de band
mensen aan de kant en kinderen aan de hand'
de renner valt helemaal stil voor hem vandaag geen prijs
maar morgen is er weer een koers en dan is de renner er weer bij

Talma heeft een van de mooiste onbekende wielernummers geschreven. In het Nederlands nog wel. Hij schrijft namelijk ook in het Fries. Er schijnt een nieuwe CD van hem te zijn, ik weet niet of die al uit is. Maar Leave Stumper (Fries, niet Engels) is één van de mooiste CD's van de laatste jaren. De hoes met een tekening van Gumbah zal een enkeling afschrikken. Maar de muziek zou veel meer waardering moeten krijgen. Misschien lijkt Talma als muzikant meer op de renner uit zijn eigen gelijknamige renner dan hij doorheeft. Waardering in kleine kring, maar onbekend bij het grote publiek. Daarme is het hele nummer een mooie metafoor.

Terug naar
pers-overzicht