Groninger Gezinsbode

In zijn tweede roman 'Kriebelvisje'
Verder met de avonturen van Meindert Talma

5 maart 2003
Herman Sandman

Zijn ouders willen eigenlijk nog steeds het liefst dat ie een echte baan gaat zoeken. Maar vader en moeder Talma vinden het inmiddels wel leuk wat hun zoon doet. Het is tenslotte best goed gekomen met Meindert. De uit Surhuisterveen afkomstige schrijver/muzikant is toe aan zijn tweede roman: 'Kriebelvisje', opnieuw met bijbehorende cd. Dat kunstje haalde hij eerder uit met 'Dammen met ome Hajo'.

Kooten-Jeroenvan03-0503-01.jpg (40108 bytes)
Meindert Talma (© Jeroen van Kooten)

Het nieuwste boek is zo'n beetje het vervolg daarop. "Tenminste.... Kriebelvisje is meer een eenheid. Speelt zich af binnen een jaar, zeg maar 1995/1996. De vorige roman besloeg verschillende tijdperken. Heen en weer tussen mijn jeugd en latere periodes in Groningen. Achteraf had dat dus anders gemoeten. Meer geconcentreerd op de tijd dat ik opgroeide in Surhuisterveen. Maar je kunt dit zien als een vervolg, ja."

De basis voor de nieuwste schepping legde hij met zijn wekelijkse column in de Leeuwarder Courant. Daarvoor ging hij op zoek naar figuren uit het Friese leven. Zoals zendpiraat 'De Stille Genieter', 'Sibbele Hietkamp, de meest aparte en vrijgevochten boer uit Kollumerzwaag en omgeving', en smartlappenzanger 'Rommy, de stem van de Friese Wouden'. Ogenschijnlijk een rariteitenkabinet van eigenzinnige stijfkoppen uit de provincie hiernaast, anderzijds druipt de alledaagsheid eraf. "Maar dat soort mensen spreekt mij aan. Al zit De Stille Genieter af en toe in de bak, hij gaat gewoon door met zijn missie. Het is ook wel een ruige streek daar, vroeger werd al het gajes er tewerkgesteld. Deze nazaten hebben nog iets van die ongebondenheid in de genen.

De autobiografische fictie is zijn ding, Meindert Talma (1968) houdt van boeken waarin het lijkt alsof de schrijver het allemaal zelf beleeft. Ziedaar het recept van Kriebelvisje. Met veel droogkomische observaties en soms van een ontroerende eenzaamheid. Helder, geen overbodige woorden en dichtbij de werkelijkheid, al blijft het natuurlijk een roman.

De lezer is tevens getuige van het ontstaan van de schrijver/muzikant, als zijn eerste liedjes door vrienden op een singletje worden gezet. "Het was een leuke periode, met veel vrije tijd. Maar er lag ook een druk. Na de studie Geschiedenis moest er een baan komen, vonden vooral mijn ouders. Uiteindelijk ben ik zo'n drie, vier jaar werkloos geweest. Met de liefde wilde het evenmin vlotten."

De dertien hoofdstukken, met titels als 'De wet van behoud van ellende', 'Rudy Koopmans', 'De Wylde Bruijers', 'Het is nooit gebeurd zolang het een geheim is' en '20 jaar Muzikale Fruitmand' gaan alle vergezeld van een lied, die op de gelijknamige cd zijn verzameld. "Muziek en verhalen hebben alles met elkaar te maken. Een lied inspireerde weer tot een hoofdstuk en andersom."

Want Meindert Talma mag dan medeoprichter van tijdschrift 'De Blauwe Fedde' zijn en columnist en schrijver (met Nyk de Vries bundelde hij interviews in het boek 'De Blauwe Fedde yn petear'), Meindert Talma voelt zich nog meer muzikant. Kriebelvisje is alweer het vijfde album van 'Meindert Talma & The Negroes'. "Solo sta ik straks in het voorprogramma van Spinvis en daarna volgt een tour met de band".

Boek en cd zijn gisteren (4 maart) ten doop gehouden in Amsterdam en 16 maart is er in Vera een complete show. Met als gasten in ieder geval De Stille Genieter, rommy, de Beijum Rainbow Singers en als het even kan Rudy Koopmans. Of Sibbele komt is onzeker. De nu 86-jarige Fries is aardig verzwakt na een steekpartij.

En wat Kriebelvisje is? Dat is als een mooi meisje met haar wimpers over jouw wenkbrauwen, neus en wangen strijkt.

Meindert Talma - Kriebelvisje, boek en cd: Thomas Rap (ISBN 90-6005-299-4) en Excelsior (Excel 96059)

Terug naar
pers-overzicht