Meindert Talma: Stem van de Nuchtere Noordelingen

april 2003
Mariëlle Koenders

Voor wie het nog niet weet: Meindert Talma (1968) is hot in medialand. De week voorafgaand aan dit interview was hij te gast in vier radioprogramma's en stond hij tussen zijn optredens in den lande door Oor en HP de Tijd nog even te woord. Zijn nieuwe roman Kriebelvisje en de gelijknamige cd (voor elk hoofdstuk een ander liedje) worden alom bejubeld en zelfs tuttenblaadje Elle kwalificeert de combinatie als 'fijn'. Schreef Talma in Dammen met ome Hajo (eveneens voorzien van een soundtrack) over zijn jeugd in Surhuisterveen, in Kriebelvisje lezen we hoe hij er langzaam maar zeker in slaagt zijn carrière als muzikant en schrijver op poten te krijgen. Op droge, grappige wijze vertelt hij over markante figuren als boer Sibbele Hietkamp, radiopiraat de Stille Genieter en zanger Rommy, stem van de Friese Wouden. Verplichte kost voor wie weer eens hartelijk en hardop wil lachen om een boek!

Omdat de Studentenkrant doorgaans wat minder belangstelling ten deel valt dan Oor en HP, neem ik een exemplaar mee: weet Talma tenminste waar hij in komt te staan. Dat blijkt niet nodig: "Hè, ben je van de Studentenkrant? Daar heb ik zelf ook ooit nog wat voor geschreven". Om ervaringen op te doen in de journalistiek heeft Meindert na zijn afstuderen in 1995 nog een blauwe maandag gewerkt bij de krant voor en door studenten. Zo heeft hij Gerrit Krol geïnterviewd, destijds gastschrijver aan de RuG. Niet dat het erg heeft geholpen, want Meindert is toch nog een jaar of vier werkloos geweest: "Toen zaten ze je nog niet zo achter de broek. Al werd ik op het laatst flink op mijn uitkering gekort, want ik had geen zin om nepbrieven te gaan schrijven."

Interviewmoe
Inmiddels heeft hij werk genoeg en krijgt hij steeds meer publiciteit. Interviewmoe is hij echter nog niet: "Wel vind ik het moeilijk om steeds hetzelfde verhaal te vertellen. Maar ja, ik ben er nog slechter in om telkens wat nieuws te verzinnen." Ook in zijn werk houdt Talma het dicht bij huis. Hij schrijft autobiografische fictie en noemt de mensen in zijn omgeving met naam en toenaam. "Het is wel raar om over jezelf te lezen, soms zijn daar gepikeerd over. Dat is het gevaar ervan. Of ik verzin er zelf weer dingen bij en dan is de reactie vaak: "Ja, maar zo ging dat helemaal niet." Mijn moeder bijvoorbeeld vond zichzelf wel eens te negatief afgeschilderd, maar dat was ook in de periode dat ik werkloos was en zij zich zorgen over me maakte. Mijn vader zat er niet mee."

Geen sterke plot
"Ik ben echt gaan schrijven na mijn studietijd. Nyk de Vries (dichter, vriend en partner in crime van Meindert - red.) en ik wisselden elke week verhaaltjes uit, waarbij ik net zo probeerde te schrijven als de grote schrijvers. Maar dat was meer mooischrijverij. Later kom je toch meer in je eigen kracht en vind je je eigen manier van schrijven. Mijn stijl wordt vaak omschreven als droogkomisch. Dat klopt ook wel, maar zelf vind ik het vooral een vitale stijl met humor". Grote voorbeelden voor Talma zijn de schrijvers John Fante en Charles Bukowski, die ook zichzelf als hoofdpersoon nemen en daar allerlei verzinsels omheen bedenken. Over zijn eigen werk mijmert Meindert: "Mijn romans hebben geen sterke plot, het gaat van de hak op de tak. Het leven is ook vaak zo: het neemt wendingen die je niet voorziet."

Porno
Wat wel altijd duidelijk naar voren komt in zijn romans, is zijn gereformeerde achtergrond, al noemt Talma die zelf niet zo superstreng. "Maar ja, voor een veertienjarige is het geen pretje om elke zondag naar de kerk te gaan." Voor de rest verveelde hij zich nogal, schreef wat pornografische en geweldadige fantasieverhaaltjes en pingelde wat af op zijn orgel. Vooral Bach. Op een gegeven moment kocht zijn vader een Johannesorgel, met registers en pedalen. Na het behalen van zijn diploma's kerkorgel A en B, was hij inmiddels verslingerd geraakt aan popmuziek, dus kocht vader Talma een ander orgel voor hem. "Met die Yamaha heb ik mijn eerste plaatje gemaakt."

Kriebelvisje
Dat eerste plaatje is overigens een verhaal apart. Een paar vrienden hadden als verjaardagscadeautje drie van zijn liedjes op een singletje gezet, maar Meindert was daar in eerste instantie niet zo blij mee. "Het was heel primitief opgenomen op een Sony recordertje. Ik zong en speelde tegelijk, dus ik had dat microfoontje met plakband op mijn hoofd vastgeplakt en dat slingerde dan een beetje heen en weer." Bovendien was het een teleurstelling dat zijn eigen naam op de hoes prijkte ("zo'n saaie naam, Meindert Talma") en niet die van zijn bandje The Negroes. Inmiddels heeft Talma vijf cd's op zijn naam staan, waarvan vier met The Negroes. En bij elke plaat werd de apparatuur beter. Kwam het toch nog goed. Kriebelvisje is op voorstel van de platenmaatschappij opgenomen met muzikanten van onder andere Daryll-Ann. De plaat heeft een bijzondere life-sfeer, omdat de liedjes na vier keer oefenen binnen een paar avonden zijn opgenomen.

Jack de Riepe
Toekomstplannen heeft Talma te over; hij is in gesprek met regisseur Pieter Verhoeff over de theaterversie van Kriebelvisje en er bestaan plannen om een film te maken van beide romans. Meindert heeft al een aantal Super 8-filmpjes op zijn naam staan. Samen met zijn vrienden 'de Hobbierockers' bedenkt hij korte verhaaltjes die ze vervolgens opnemen. Zo is bijvoorbeeld Jack de Riepe gemaakt. "Dat gaat over een seriemoordenaar die het voorzien heeft op tennissters. Zijn slachtoffers worden gevonden met een bebloede Riepe in hun handen". Daarnaast wil hij vaker optreden in België, waar hij inmiddels ook naam heeft gemaakt. Onlangs stond hij met Spinvis in Brussel, waar het publiek geconcentreerd aan het luisteren was. "Belgen hebben respect voor de muzikant, Nederlanders praten erdoor heen terwijl ze een biertje drinken." In eigen land slaat hij in Brabant en Enschede meer aan dan in Noord-Hollandse streken: "Daar begrijpen ze mijn manier van denken, in steden als Hoorn en Alkmaar krijg je toch andere reacties, ze snappen er de grapjes en humor niet zo."

Terug naar
pers-overzicht