Onbegonnen werk, vindt de Fries/Groningse songwriter
Meindert Talma deze rubriek. Er is zoveel! Maar als hij dan toch moet kiezen…
BESTE PLAAT
Piper At The Gates Of Dawn - Pink Floyd (1967)
"Dit was de allereerste lp die ik ooit heb gekocht en meteen
ook een van de mooiste platen die ik verder heb gehoord. Ik was 13 jaar en met de familie
op vakantie in Sauerland. Ik kreeg wat marken in mijn handen gedrukt van mijn vader. Ik
mocht er wat leuks van kopen. Ik slenterde wat rond in een heel groot warenhuis en toen
kocht ik Piper At The Gates Of Dawn van Pink Floyd. Toen ik hem eenmaal thuis
hoorde was ik helemaal verkocht. Ik heb de plaat zo vaak gedraaid in mijn leven dat ik hem
bijna kan dromen. Elk geluidje ervan ken ik van voor naar achteren. Het leuke van de plaat
is dat de teksten van Syd Barrett bijna kinderlijk zijn omdat hij zich verwondert over van
alles, er is bij hem geen scheidslijn tussen wat normaal en abnormaal is. Na de 1e
plaat toen Syd Barrett wegviel door teveel LSD-trips, vond ik het minder worden. Het werd
allemaal wat cleaner en erg geproduceerd. De charme van de eerste plaat hebben ze nooit
meer overtroffen. Je eerste album en dan al zo goed! Ik zit momenteel zowiezo wat in de
oudere muziek. Ik kreeg laatst van een buurman van mijn webmaster een portie Krautrock.
Die ben ik nu aan het beluisteren. Maar verder huidige bands… (Talma denkt na en zijn
vriendin fluistert wat in zijn oor) ..aaah, ik was een tijdje geleden in Amerika en daar
heb ik Aimee Mann en Dresden Dolls gezien. Vond ik ook wel aardig."
BESTE FILM
Spetters - Paul Verhoeven (1980)
"Ik ben een grote filmliefhebber. Zo ging mijn
afstudeerscriptie bij mijn studie geschiedenis over de amateurfilmclub De Groninger
Smalfilmers. En zelf maak ik met de Hobbyrockers in Groningen al jaren
Super-8-speelfilmpjes. Ik kies voor Spetters van Paul Verhoeven. Ik zag hem laatst
weer een keer op televisie en ik vind het na al die jaren nog steeds een klassieker. Ik
herinner me nog goed dat ik op een zondagmiddag bij een filmprogramma van de NOS een
preview van Spetters zag. Ik was toen twaalf en die beelden van een naakte Renée
Soutendijk in een caravan en die godsdienstwaanzinnigen in die wapperende
evangelisatietent spraken mij erg aan, moet ik zeggen. Een paar jaar later zag ik de film
in zijn geheel op televisie. Het is een film over drie werkende jongeren die motorcrosser
willen worden en alledrie verliefd worden op de snackverkoopster, gespeeld door Renée
Soutendijk. Een van die drie jongens is een latente homo. Er is een, zeker voor die tijd,
schokkende scène waarin hij in een metro door Peter Tuinman en een paar kornuiten
achterna wordt gezeten. Ze krijgen hem te pakken en nemen hem omstebeurten van achteren.
Peter Tuinman, de beste acteur die Friesland ooit heeft gekend, mag als laatste. Hij zegt:
‘Jezus, wat een kledderzooi… Ok jongens tel maar af.’ De mannen tellen af
van tien en tot nul en bij nul is Peter Tuinman klaar gekomen. Spetters is Paul
Verhoeven en Nederlandse cinema op zijn best: controversieel, keihard, rauw en
realistisch."
BESTE BOEK
Werther Nieland - Gerard Reve (1949)
"Ik ga voor een dun
boek omdat ik hou van boeken die je in een dag uit kunt lezen. Ik schrijf zelf ook altijd
dunne boeken. Werther Nieland van Gerard Reve was de opvolger van De Avonden,
ook een boek dat me qua sfeer erg aanspreekt. Het boek handelt over Elmer, een elfjarig
jongetje dat erg bang is voor zijn broer die hem voortdurend pest en de moeder van zijn
vriendje Werther Nieland, die psychisch gestoord is. Hij probeert die angst te bezweren
door met zijn vriendjes allerlei clubs op te richten, waar hij dan ook meteen de
voorzitter van wil zijn. Die clubs hebben veel vijanden en sturen de buitenwereld spionnen
die ontmaskerd en gestraft moeten worden. Vaak zijn het beestjes, die door Elmer worden
doorgesneden en begraven in het donkere berghok achter in de tuin dat hij ‘de geheime
grafkelder van de diepe dood' noemt. De boeken van Reve handelen vaak over de dood. Het is
vaak ironisch maar ook gruwelijk echt. En hij heeft een hele mooie archaïsche stijl. De
eerste paragraaf pakt je bijvoorbeeld meteen." Talma neemt het boek ter hand en leest
voor: ‘Op een woensdagmiddag in december, toen het donker weer was, probeerde ik de
gootpijp aan de achterkant van het huis los te maken; het lukte echter niet. Ik
verbrijzelde toen met een hamer enige dunne takken van de Ribesboom op een paaltje van de
tuinleiding. Het bleef donker weer.’ Tja, dan zit je er meteen in."
"Dit was de allereerste lp die ik ooit heb gekocht en meteen
ook een van de mooiste platen die ik verder heb gehoord. Ik was 13 jaar en met de familie
op vakantie in Sauerland. Ik kreeg wat marken in mijn handen gedrukt van mijn vader. Ik
mocht er wat leuks van kopen. Ik slenterde wat rond in een heel groot warenhuis en toen
kocht ik Piper At The Gates Of Dawn van Pink Floyd. Toen ik hem eenmaal thuis
hoorde was ik helemaal verkocht. Ik heb de plaat zo vaak gedraaid in mijn leven dat ik hem
bijna kan dromen. Elk geluidje ervan ken ik van voor naar achteren. Het leuke van de plaat
is dat de teksten van Syd Barrett bijna kinderlijk zijn omdat hij zich verwondert over van
alles, er is bij hem geen scheidslijn tussen wat normaal en abnormaal is. Na de 1e
plaat toen Syd Barrett wegviel door teveel LSD-trips, vond ik het minder worden. Het werd
allemaal wat cleaner en erg geproduceerd. De charme van de eerste plaat hebben ze nooit
meer overtroffen. Je eerste album en dan al zo goed! Ik zit momenteel zowiezo wat in de
oudere muziek. Ik kreeg laatst van een buurman van mijn webmaster een portie Krautrock.
Die ben ik nu aan het beluisteren. Maar verder huidige bands… (Talma denkt na en zijn
vriendin fluistert wat in zijn oor) ..aaah, ik was een tijdje geleden in Amerika en daar
heb ik Aimee Mann en Dresden Dolls gezien. Vond ik ook wel aardig."
"Ik ben een grote filmliefhebber. Zo ging mijn
afstudeerscriptie bij mijn studie geschiedenis over de amateurfilmclub De Groninger
Smalfilmers. En zelf maak ik met de Hobbyrockers in Groningen al jaren
Super-8-speelfilmpjes. Ik kies voor Spetters van Paul Verhoeven. Ik zag hem laatst
weer een keer op televisie en ik vind het na al die jaren nog steeds een klassieker. Ik
herinner me nog goed dat ik op een zondagmiddag bij een filmprogramma van de NOS een
preview van Spetters zag. Ik was toen twaalf en die beelden van een naakte Renée
Soutendijk in een caravan en die godsdienstwaanzinnigen in die wapperende
evangelisatietent spraken mij erg aan, moet ik zeggen. Een paar jaar later zag ik de film
in zijn geheel op televisie. Het is een film over drie werkende jongeren die motorcrosser
willen worden en alledrie verliefd worden op de snackverkoopster, gespeeld door Renée
Soutendijk. Een van die drie jongens is een latente homo. Er is een, zeker voor die tijd,
schokkende scène waarin hij in een metro door Peter Tuinman en een paar kornuiten
achterna wordt gezeten. Ze krijgen hem te pakken en nemen hem omstebeurten van achteren.
Peter Tuinman, de beste acteur die Friesland ooit heeft gekend, mag als laatste. Hij zegt:
‘Jezus, wat een kledderzooi… Ok jongens tel maar af.’ De mannen tellen af
van tien en tot nul en bij nul is Peter Tuinman klaar gekomen. Spetters is Paul
Verhoeven en Nederlandse cinema op zijn best: controversieel, keihard, rauw en
realistisch." 
"Ik ga voor een dun
boek omdat ik hou van boeken die je in een dag uit kunt lezen. Ik schrijf zelf ook altijd
dunne boeken. Werther Nieland van Gerard Reve was de opvolger van De Avonden,
ook een boek dat me qua sfeer erg aanspreekt. Het boek handelt over Elmer, een elfjarig
jongetje dat erg bang is voor zijn broer die hem voortdurend pest en de moeder van zijn
vriendje Werther Nieland, die psychisch gestoord is. Hij probeert die angst te bezweren
door met zijn vriendjes allerlei clubs op te richten, waar hij dan ook meteen de
voorzitter van wil zijn. Die clubs hebben veel vijanden en sturen de buitenwereld spionnen
die ontmaskerd en gestraft moeten worden. Vaak zijn het beestjes, die door Elmer worden
doorgesneden en begraven in het donkere berghok achter in de tuin dat hij ‘de geheime
grafkelder van de diepe dood' noemt. De boeken van Reve handelen vaak over de dood. Het is
vaak ironisch maar ook gruwelijk echt. En hij heeft een hele mooie archaïsche stijl. De
eerste paragraaf pakt je bijvoorbeeld meteen." Talma neemt het boek ter hand en leest
voor: ‘Op een woensdagmiddag in december, toen het donker weer was, probeerde ik de
gootpijp aan de achterkant van het huis los te maken; het lukte echter niet. Ik
verbrijzelde toen met een hamer enige dunne takken van de Ribesboom op een paaltje van de
tuinleiding. Het bleef donker weer.’ Tja, dan zit je er meteen in."