MEINDERT TALMA &
THE NEGROES Mei 2005 De Groningse Fries Meindert Talma is weer herenigd met The Negroes. De band heeft een nieuw album opgenomen in de eigen oefenruimte en thuisstudio in het Friese Drachtstercompagnie. Een veelzijdige en toegankelijke plaat met duistere trekjes. ‘Ik lijk geboren voor voorprogramma’s, dat is mijn tragiek.’ De titel van het nieuwe en zesde album Meindert Talma & The Negroes is een statement: Talma gaat niet solo. Een duidelijke boodschap voor wie daarover speculeerde na de vorige cd Kriebelvisje (2003), waarop sessiemuzikanten van onder andere Daryll-Ann als begeleidingsband fungeerden. Nu is de boomlange liedjesschrijver weer gewoon terug met zijn Negroes. ‘We zijn een hechte band. Dat wilde ik maar even duidelijk maken’, vertelt Talma aan zijn eetkamertafel in Groningen. Meindert Talma & The Negroes is een opvallend veelzijdige plaat. De sterk op Talma’s toetsen leunende nummers, vliegen begeleid door The Negroes van Friestalige electrodisco (Datst dû net mear bestiest), via een Frank Black rocker (Ik houd op aan jou) en Tom Waits-achtige ballade (Een smerig karwei) naar psychedelica (De Blauwe Fedde). En met Buslijn 1, 17.35 uur zou de cd met wat geluk zelfs een zomerhit in huis kunnen hebben. Dit alles geheel in Talma-stijl, met zijn typerende stijl en Friese en Nederlandse teksten, doorspekt met literaire zinsneden en droge humor. Zo zingt hij: ‘Myn Mokkeltsje is aan het tandenpoetsen, ik lig al onder de dekens, met alleen mijn onderbroekje, dat ik gekregen heb, van Sinterklaas, nu alweer negen jaar geleden, toen was de kleur nog paars.’ Typisch Talma. Een tikkeltje knullig, doch zeer charmant. In de teksten dit keer wel minder aandacht voor zijn kenmerkende plattelandstaferelen. Opvallend genoeg passeren thema’s als ‘de dood’ en ‘moord’ regelmatig de revue. ‘De teksten zijn hier en daar inderdaad nogal donker en duister. Dat realiseerde ik me ook achteraf.’ Moeten we ons zorgen gaan maken? ‘Nee hoor. Ik heb nog aardig plezier in het leven.’ Na drie albums bij platenlabel Excelsior, was met Kriebelvisje een eind gekomen aan zijn contract. Toch wordt zijn nieuwe cd opnieuw door Excelsior uitgebracht. ‘We hebben de plaat als band helemaal zelf opgenomen en opgestuurd. Dat was spannend, maar gelukkig vonden ze het wat.’ Eigen omgeving De cd is door technicus Edwin Pot opgenomen met een analoge 16-sporen recorder in de oefenruimte annex thuisstudio van The Negroes, in de voormalige woonkamer van een vrijstaande woning in Drachtstercompagnie. De oefenruimte in het Friese dorp staat vol met oude piano’s, orgels en Lesleyboxen. Hier oefent Talma twee keer per week met The Negroes. ‘Het was heel prettig om de opnames in onze eigen omgeving te maken. Bovendien konden we hier alle tijd nemen. In een studio moet alles in twee weken gebeuren. Nu hadden we maanden de tijd.’ Het opnemen van de zang en afmixen is gebeurd in de nabijgelegen Studio Lobbes in Opende. ‘We wilden een heel coherente plaat maken met een warme sound. Dat is gelukt. Er komen veel stijlen voorbij, maar de plaat klinkt als één geheel.’ De drie vorige cd’s werden opgenomen door producer Frans Hagenaars. ‘Die heeft heel duidelijk een eigen geluid en zijn eigen ideeën. In de studio zorgde dat wel eens voor meningsverschillen. Die strijd is af en toe ook best goed, maar nu konden we alles doen zoals we het wilden. Dat was ook best prettig.’ SRV-wagen Als muzikant en schrijver is Talma een echte ‘talenfreak’. Op zijn nieuwe album heeft hij zich weer flink uitgeleefd in het Fries (vier nummers) en Nederlands, met licht Fries-Gronings accent. Beide talen hebben hun voordelen voor een tekstschrijver. ‘Het zijn mooie talen, maar er zijn onderling duidelijke verschillen. Nederlands is wat harder en hoekiger. Fries is net als het Engels wat ronder en subtieler. Omdat het mijn moedertaal is, kan ik vooral gevoelens en emoties soms beter in het Fries uiten.’ Onder de naam Tamango heeft Talma bovendien een Engelstalig en psychedelisch georiënteerd soloproject. Hiervan moet op termijn ook een cd verschijnen. ‘Ook in het Engels ben ik altijd wel bezig geweest. Dat biedt weer andere mogelijkheden. Maar als ik een nummer zing over een typisch Nederlands fenomeen als een SRV-wagen, dan wil ik dat wel in het Nederlands zingen.’ Opzienbarend was de verschijning van Meindert Talma & The Negroes vorig jaar bij het Friese songfestival. Dat won de band met het nummer Dûnsje Wyldekat Dûnsje, dat ook op de nieuwe cd staat. Het was een impulsieve keuze om mee te doen. ‘Het leek me een geschikt nummer en ik vond het jammer dat ik weinig op de Friese radio te horen was. Dit was een mogelijkheid om dat te veranderen. Onder de luisteraars zitten alleen nogal wat behoudende mensen. Dus toen ik eindelijk gedraaid werd, begonnen ze kwaad op te bellen naar Omrop Fryslân. Niet iedereen zat blijkbaar op mijn muziek te wachten.’ Orgelles Talma heeft met zijn geheel eigen stijl de afgelopen jaren een aardige cultstatus opgebouwd. Opgegroeid in het Friese Surhuisterveen, was Talma nooit met popmuziek bezig. ‘Ik heb negen jaar klassiek orgelles gehad. Begin jaren tachtig begon ik pas elke week te kijken naar Toppop. Hierna ontdekte ik de Beatles, Joy Division, Lou Reed en Neil Young.’ Talma wilde toen ook popmuziek maken. Zijn vader was zo vriendelijk bij een plaatselijke muziekzaak het orgel om te ruilen voor een keyboard. ‘Daarop ging ik als een gek mijn eigen nummers maken. Mijn vrienden in Surhuisterveen konden daar helemaal niets mee.’ Nadat hij voor zijn studie verhuisde naar Groningen, lieten vrienden daar in 1995 een lo-fi thuisopname van Talma voor zijn verjaardag op een single persen. Volkomen onverwacht werd hij hiermee opgepikt in de plaatselijke muziekscene en is het balletje gaan rollen. ‘Als die respons niet was gekomen, had ik misschien al vrij snel de brui gegeven aan het muziek maken’, blikt Talma terug. Hij voelt zich meer muzikant dan schrijver, maar is aan beide ambachten even veel tijd kwijt. Zijn cd’s Kriebelvisje en Dammen met ome Hajo (1999) werden vergezeld van een roman, waarvoor de cd als soundtrack fungeerde. Daarnaast schrijft hij regelmatig columns, waaronder een wekelijkse voor de Leeuwarder Courant. En mede dankzij solo-optredens in het literaire circuit kan hij goed leven van zijn activiteiten als muzikant en schrijver. Zo heeft Talma zijn weg toch nog aardig gevonden. ‘Tijdens mijn middelbare schooltijd had ik geen idee wat ik wilde worden. Ik begon aan een rechtenstudie, maar stapte na een jaar over op geschiedenis. Toen ik deze studie had afgerond ben ik me helemaal gaan storten op het schrijven van muziek en verhalen.’ Bijna was Talma aan het werk gegaan als journalist bij een krant in Friesland. ‘Dat ging gelukkig niet door omdat ik geen rijbewijs had. Anders was mijn leven vast heel anders gelopen.’ Nu heeft het ‘orakel uit het Noorden’ een aardige cultstatus en wellicht zijn er mogelijkheden om verder te groeien. ‘Tot nu toe was mijn tragiek dat ik vooral was aangewezen op voorprogramma’s. In veel steden zijn er inmiddels wel wat mensen die echt leuk vinden wat ik doe. Bovendien hebben we ons ontwikkeld van ik plus een enigszins zwalkend begeleidingsorkest tot een echte band die hechter speelt dan ooit.’ En Nederland kan sinds Spinvis ook wel eens ontvankelijker zijn voor Meindert Talma. ‘Zou mooi zijn. We zien wel.’
|
